|
Yirminci
yüzyıla gelinceye dek önemli bir ticaret merkezi olarak
gelişen Ankara'da halk edebiyatının güçlü bir şekilde
oluşumunu sağlayacak sosyal koşullar yeterli olamamıştır.
Yöre ağıtlar, söylenceler, maniler, türküler, yerel deyişler
yönünden zenginlik göstermesine karşın, halk ozanları
geleneği yönünden sönük kalmış bu geleneğin yerini tarikat
kültürü almıştır. Özellikle Hacı Bayram Veli'nin (1352-1429)
kurduğu Bayramilik halk ozanları ge- leneğinden farklı
bir tekke edebiyatının gelişimini sağlamıştır.
Hacı Bayram
Veli'nin şiirlerinde tasavvuf düşüncesinin yoğun bir yansıması
görülür.
Bilmek
istersen seni
Can içre
ara canı
Geç canından
bul onu
Sen seni
bil sen seni
Bayram
sözünü bildi
Bileni
onda buldu
Bulan ol
kendi oldu
Sen seni bil sen seni
Halk
Ozanları
Ankara
doğumlu olmamakla birlikte yaşamlarının büyük bölümünü
bu kentte geçirmiş olan Hasan Dede (Horasan 1489 - Ankara?),
Dertli (Bolu 1772 - Ankara 1845) gibi halk ozanlarının,
etkisi günümüze değin sürmüştür.
19. yy.
halk şairlerinden biri olan. Dertli, tekke şirine de yönelip
Bektaşi nefes ve devriyeleri yazmasına aruz ölçüsüyle
divan şiiri türlerini denemesine karşın en büyük başarıyı
halk şiirinde göstermiştir. Şiirlerinin çoğunda çağının
tutucu görüşlerini dile getirir:
Telli sazdır
bunun adı
Ne ayet
dinler, ne kadı
Bunu çalan
anlar kendi
şeytan
bunun neresinde?
Ankara
yöresinde etkin olmuş bir başka ozanda Hasan Dede'dir.
Şiirlerinde daha çok tasavvuf düşüncesine rastlanır:
Eşrefoğlu
al haberi
Bahçe biziz
gül bizdedir
Biz de
Mevla'nın kuluyuz
Yetmiş
iki dil bizdedir
Aşık Süleyman'da
Ankara'da doğmuş, yaşamış bir ozandır (1874 - 1904). Onun
şiirleri aşıklık geleneğine daha yakındır.
Seyyit
Süleyman'ım bana bir çare
Yürü şahin
gibi kaşları kara
Tavsiyeni
göndereyim hünkara
Dünyada
türemiş bir tane güzel
Ankara
yöresinde aşık geleneğini izleyen ozanların sonuncusu
Genç Osman'dır. (Osman Gençtürk, 1900 - 1963) Ankara'da
doğan Genç Osman özellikle bir saz ustası olarak ünlüdür.
İçkiyi
çok içme hem paran gider
Üstelik
miğdeni bozarsın Osman
Bu zıkkım
insanı divane ider
Kendini kaybeder sızarsın Osman
|
